Liczbę nawiewników okiennych wyznacza się z bilansu powietrza, a nie z samej liczby okien czy metrażu domu. Najpierw określa się wymagany strumień nawiewu, następnie dzieli go przez wydajność jednego urządzenia przy konkretnej różnicy ciśnień. Wynik zawsze zaokrągla się w górę: dla 80 m³/h i VENTEC VT 101 potrzeba 4 sztuk przy 10 Pa albo 3 przy 20 Pa.
Od czego zacząć dobór nawiewników okiennych
Podstawą doboru nawiewników okiennych jest wymagany strumień powietrza zewnętrznego. Sama liczba pokoi, okien albo powierzchnia mieszkania nie wystarcza do określenia liczby urządzeń. W projekcie budowlanym minimalny strumień powietrza zewnętrznego wynosi 20 m³/h na każdą osobę przewidywaną na pobyt stały.
Wartość 20 m³/h na osobę wynika z § 149 ust. 1 Obwieszczenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r., czyli tekstu jednolitego warunków technicznych. Jest to punkt wyjścia do oceny, czy zaplanowany nawiew odpowiada liczbie użytkowników. Ostateczny dobór trzeba jednak powiązać także z tym, ile powietrza jest usuwane przez kuchnię, łazienkę i WC.
Więcej na ten temat: wentylacja grawitacyjna
W budynku z wentylacją naturalną lub mechaniczną nawiew powinien współpracować z wywiewem. Jeżeli nawiewników jest zbyt mało, urządzenia mogą nie dostarczyć wymaganego strumienia. Jeżeli ich wydajność zostanie oceniona przy niewłaściwej różnicy ciśnień, wynik obliczeń również będzie nieadekwatny do warunków pracy.
Przepływ w mieszkaniu powinien odbywać się z pokoi do kuchni lub aneksu kuchennego oraz do pomieszczeń higienicznosanitarnych. To zasada wskazana w § 150 ust. 2 warunków technicznych. Dlatego dobór nawiewników zaczyna się od pomieszczeń, do których powietrze ma napływać, a nie od kratek wywiewnych.
Jak wyznaczyć wymagany strumień nawiewu
Do obliczeń przyjmuje się strumienie wywiewu przypisane do konkretnych pomieszczeń. Według PN-83/B-03430/Az3:2000 kuchnia z kuchenką gazową i oknem zewnętrznym wymaga wywiewu 70 m³/h. Dla kuchni z kuchenką elektryczną przyjmuje się 30 m³/h w mieszkaniu do 3 osób albo 50 m³/h w mieszkaniu dla więcej niż 3 osób.
Łazienka wymaga wywiewu 50 m³/h niezależnie od tego, czy znajduje się w niej ustęp. Z wydzielonego WC należy odprowadzać 30 m³/h. Te wartości pozwalają zbudować prosty bilans dla typowych układów pomieszczeń.
- kuchnia elektryczna do 3 osób: 30 m³/h;
- kuchnia elektryczna dla więcej niż 3 osób: 50 m³/h;
- kuchnia gazowa z oknem zewnętrznym: 70 m³/h;
- łazienka: 50 m³/h;
- wydzielone WC: 30 m³/h.
Przykładowo kuchnia elektryczna do 3 osób i łazienka dają razem 80 m³/h. Kuchnia elektryczna dla więcej niż 3 osób oraz łazienka oznaczają 100 m³/h. Kuchnia gazowa i łazienka wymagają w takim zestawieniu 120 m³/h. Jeżeli występuje także wydzielone WC, jego 30 m³/h trzeba uwzględnić w bilansie.
Nie należy mieszać wartości z różnych założeń. Kuchnia gazowa ma w przytoczonym układzie 70 m³/h, a elektryczna do 3 osób 30 m³/h. Różnica wpływa bezpośrednio na liczbę nawiewników. Znaczenie ma również liczba mieszkańców, ponieważ minimum 20 m³/h na osobę jest niezależnym punktem odniesienia dla powietrza zewnętrznego.
Właściwie wykonany bilans powinien uwzględniać wszystkie pomieszczenia wywiewne oraz drogę przepływu powietrza. Jeżeli w domu pojawia się cofka w wentylacji, sama wymiana lub dodanie nawiewnika nie stanowi automatycznie rozwiązania przyczyny. Trzeba sprawdzić współpracę nawiewu, wywiewu i kanałów.
Wzór na liczbę nawiewników
Po ustaleniu wymaganego strumienia stosuje się prosty wzór:
N = zaokrąglenie w górę z ilorazu Q wymaganego / q jednego nawiewnika przy przyjętej różnicy ciśnień.
Symbol Q oznacza wymagany strumień powietrza, a q — wydajność jednego nawiewnika odczytaną z danych konkretnego modelu. Wydajność trzeba sprawdzać przy tym samym Δp, które przyjęto w obliczeniu. Nie wolno dzielić wymaganego strumienia przez wartość katalogową z innego punktu pracy.
Dla 80 m³/h i nawiewnika o wydajności 26 m³/h przy 10 Pa obliczenie wynosi 80 / 26. Otrzymany wynik jest większy niż 3, dlatego potrzebne są 4 sztuki. Przy wydajności 34 m³/h przy 20 Pa iloraz 80 / 34 nadal wymaga zaokrąglenia w górę, ale daje 3 sztuki.
Zaokrąglenie w dół byłoby błędem projektowym, ponieważ pozostawiałoby część wymaganego strumienia bez pokrycia. Jeżeli wynik ilorazu nie jest liczbą całkowitą, zawsze wybiera się następną pełną sztukę. Dopiero po takim obliczeniu można oceniać, czy urządzenia da się prawidłowo rozmieścić w pokojach.
| Przypadek obliczeniowy | Wymagany strumień Q | Model nawiewnika | Wydajność 1 sztuki przy Δp = 10 Pa | Liczba sztuk przy 10 Pa | Wydajność 1 sztuki przy Δp = 20 Pa | Liczba sztuk przy 20 Pa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuchnia elektryczna do 3 osób + łazienka | 80 m³/h | VENTEC VT 101 | 26 m³/h | 4 | 34 m³/h | 3 |
| Kuchnia elektryczna dla więcej niż 3 osób + łazienka | 100 m³/h | VENTEC VT 101 | 26 m³/h | 4 | 34 m³/h | 3 |
| Kuchnia gazowa + łazienka | 120 m³/h | VENTEC VT 101 | 26 m³/h | 5 | 34 m³/h | 4 |
| Kuchnia elektryczna do 3 osób + łazienka | 80 m³/h | VENTEC VT 501 | 30 m³/h | 3 | 43 m³/h | 2 |
| Kuchnia gazowa + łazienka | 120 m³/h | VENTEC VT 501 | 30 m³/h | 4 | 43 m³/h | 3 |
Liczbę sztuk obliczono jako zaokrąglenie w górę z ilorazu Q wymaganego / q jednego nawiewnika; przyjęto pracę nawiewników w pozycji otwartej oraz strumienie katalogowe producenta, a rzeczywisty przepływ zależy od ciśnienia, warunków atmosferycznych, oporów przepływu i stanu kanałów wywiewnych.
Dlaczego różnica ciśnień zmienia wynik
Ten sam nawiewnik może mieć różną wydajność przy 10 Pa i 20 Pa. Dla automatycznego VENTEC VT 101 wartość wynosi 26 m³/h przy Δp = 10 Pa oraz 34 m³/h przy Δp = 20 Pa. Przy wymaganym strumieniu 80 m³/h oznacza to odpowiednio 4 albo 3 sztuki.
Różnica nie wynika ze zmiany modelu, lecz z przyjętego punktu pracy. Im wyższa deklarowana wydajność jednego urządzenia, tym mniejsza może być liczba nawiewników w obliczeniu. Warunkiem jest jednak to, aby przyjęte 20 Pa rzeczywiście odpowiadało analizowanym warunkom instalacji.
Wydajność katalogowa nie jest stałą wartością niezależną od budynku. Na rzeczywisty przepływ wpływają ciśnienie, warunki atmosferyczne, opory przepływu oraz stan kanałów wywiewnych. Z tego powodu w obliczeniach należy podać nie tylko model, ale również Δp, dla którego wykorzystano jego wydajność.
Dla porównania manualny VENTEC VT 501 ma wydajność 30 m³/h przy 10 Pa i 43 m³/h przy 20 Pa. Przy 80 m³/h daje to 3 sztuki przy 10 Pa albo 2 sztuki przy 20 Pa. Dla kuchni gazowej z łazienką, czyli 120 m³/h, potrzeba odpowiednio 4 albo 3 sztuk.
W praktyce rzeczywisty przepływ może zmieniać się zależnie od ciśnienia i warunków atmosferycznych. Dlatego liczby z tabeli należy traktować jako wynik obliczenia dla wskazanego punktu pracy, a nie gwarancję identycznego przepływu w każdej chwili.
Gdzie montować nawiewniki okienne
Nawiewniki okienne montuje się w pomieszczeniach, do których ma dopływać powietrze, przede wszystkim w pokojach. Powietrze powinno następnie przemieszczać się w stronę kuchni, łazienki i WC, gdzie znajduje się wywiew. Taki kierunek wynika z § 150 ust. 2 warunków technicznych.
Pomieszczenia wywiewne nie są podstawowym miejscem montażu nawiewników. Umieszczenie urządzenia w kuchni, łazience albo wydzielonym WC może zaburzyć założony kierunek przepływu, zamiast dostarczyć powietrze do stref, z których ma ono przejść przez mieszkanie.
Rozmieszczenie trzeba powiązać z liczbą urządzeń wynikającą z obliczeń. Jeżeli dla 80 m³/h wybrano VENTEC VT 101 i założono 10 Pa, wynik wynosi 4 sztuki. Jeżeli przyjęto 20 Pa, wynik zmniejsza się do 3 sztuk, ale nadal wszystkie powinny znajdować się w miejscach doprowadzających powietrze.
Nie należy dobierać liczby nawiewników wyłącznie do liczby okien. Jedno duże pomieszczenie może wymagać więcej niż jednego urządzenia, a kilka okien nie oznacza automatycznie konieczności montażu nawiewnika w każdym z nich. Decyzję wyznacza bilans 80, 100, 120 m³/h lub inna wartość wynikająca z układu pomieszczeń.
Nawiewnik higrosterowany a ciśnieniowy
Nawiewnik higrosterowany zmienia przepływ zależnie od wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniu. Model Ventair Higroster ma wydajność 26,3 m³/h przy Δp = 10 Pa i 37,7 m³/h przy Δp = 20 Pa, gdy jest otwarty. Te wartości należy stosować przy obliczeniach dla konkretnego produktu i określonej pozycji pracy.
Nawiewnik ciśnieniowy reaguje przede wszystkim na różnicę ciśnień między wnętrzem i otoczeniem. W przypadku automatycznego VENTEC VT 101 wydajność wynosi 26 m³/h przy 10 Pa oraz 34 m³/h przy 20 Pa. Sama nazwa rodzaju urządzenia nie wystarcza więc do obliczenia liczby sztuk — potrzebna jest wartość q przy konkretnym Δp.
Różnica między sterowaniem wilgotnością a reakcją na ciśnienie wpływa na sposób pracy nawiewnika, ale nie zmienia zasady doboru. W obu przypadkach trzeba ustalić wymagany strumień, odczytać wydajność jednego urządzenia z danych producenta i zaokrąglić iloraz w górę.
Jeżeli dla jednego wariantu obliczeniowego dostępne są różne modele, można porównać ich wyniki. Dla 80 m³/h VENTEC VT 101 wymaga 4 sztuk przy 10 Pa, natomiast VENTEC VT 501 — 3 sztuk. Przy 20 Pa wartości wynoszą odpowiednio 3 i 2 sztuki. To porównanie nie zastępuje oceny warunków pracy ani projektu instalacji.
Dobór liczby nawiewników nie zastępuje projektu ani odbioru wentylacji; w pomieszczeniach z urządzeniami gazowymi, kominkiem lub innym paleniskiem trzeba uwzględnić dodatkowe wymagania bezpieczeństwa, a ingerencję w kanały i instalację powinien ocenić uprawniony projektant lub kominiarz.
Najczęstsze pytania
Ile nawiewników potrzeba w mieszkaniu?
Nie ma jednej liczby dla każdego mieszkania. Trzeba podzielić wymagany strumień powietrza przez wydajność wybranego nawiewnika przy przyjętej różnicy ciśnień i zaokrąglić wynik w górę. Przykładowo przy 80 m³/h i nawiewniku VENTEC VT 101 potrzeba 4 sztuk przy 10 Pa albo 3 sztuk przy 20 Pa.
Gdzie montować nawiewniki okienne?
W pomieszczeniach, do których doprowadza się powietrze — przede wszystkim w pokojach. Zgodnie z § 150 ust. 2 warunków technicznych przepływ w mieszkaniu powinien odbywać się z pokoi do kuchni oraz pomieszczeń higienicznosanitarnych, gdzie znajduje się wywiew.
Czym różni się nawiewnik higrosterowany od ciśnieniowego?
Nawiewnik higrosterowany zmienia przepływ zależnie od wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniu, natomiast nawiewnik ciśnieniowy reaguje przede wszystkim na różnicę ciśnień między wnętrzem i otoczeniem. W obu przypadkach do obliczeń należy przyjąć konkretną wartość z karty produktu przy określonym Δp.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r. — tekst jednolity warunków technicznych — ISAP / Dziennik Ustaw, 2022, Dz.U. 2022 poz. 1225, § 149–150
- PN-83/B-03430/Az3:2000 — Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej — Polska Norma, tekst udostępniony przez Jelwent, 2000, PN-83/B-03430/Az3:2000
- Ventair Higroster — specyfikacja techniczna — Brevis, 2026, produkt Ventair Higroster
- Oferta nawiewników okiennych — VENTEC, 2026, VENTEC VT 101, VT 501, VT 601, VT 201
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).



