Temperatura zasilania pompy ciepła a sprawność ogrzewania

6 min czytania
Temperatura zasilania pompy ciepła a sprawność ogrzewania

Temperatura zasilania pompy ciepła powinna być możliwie niska, ale wystarczająca do utrzymania wymaganej temperatury w budynku. Dla Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V COP przy 7°C na zewnątrz spada z 4,92 przy zasilaniu 35°C do 2,92 przy 55°C. Diagnostyka wymaga jednak równoczesnej oceny temperatury zewnętrznej, mocy i warunków pomiaru.

Dlaczego temperatura zasilania wpływa na COP

Pompa ciepła przekazuje energię z powietrza do wody grzewczej. Im wyższej temperatury wody wymaga instalacja, tym większą różnicę temperatur musi pokonać sprężarka. Zwykle oznacza to większy pobór energii elektrycznej i niższy współczynnik COP, czyli stosunek uzyskanej mocy grzewczej do poboru mocy.

Dane Vaillant dla modelu aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V pokazują ten efekt przy temperaturze zewnętrznej 7°C. Dla W35 moc grzewcza wynosi 2,00 kW, pobór mocy 0,41 kW, a COP 4,92. Przy W45 moc pozostaje na poziomie 2,00 kW, lecz pobór rośnie do 0,55 kW, a COP spada do 3,66. Przy W55 pobór wynosi już 0,95 kW, a COP 2,92.

Podniesienie temperatury wody z 35°C do 55°C oznacza w tym punkcie pracy spadek COP o około 40,7%. Nie jest to bezpośrednia prognoza rachunków w konkretnym domu, ponieważ zużycie zależy również od czasu pracy, zapotrzebowania budynku, temperatury zewnętrznej i sposobu przygotowania ciepłej wody użytkowej. Osobnej analizy wymaga zużycie prądu pompy ciepła.

Jak czytać oznaczenia A7/W35 i A−7/W55

Oznaczenia punktów pracy opisują dwa różne parametry. Litera A odnosi się do temperatury powietrza zewnętrznego, a litera W do temperatury wody na wyjściu z pompy. A7/W35 oznacza więc powietrze o temperaturze 7°C i wodę o temperaturze 35°C. A−7/W55 oznacza odpowiednio −7°C na zewnątrz i 55°C na wyjściu.

Porównanie COP ma sens wyłącznie wtedy, gdy obie wartości są zestawione przy tych samych warunkach. Nie należy porównywać bezpośrednio A7/W35 z A−7/W55 i na tej podstawie oceniać samej temperatury zasilania, ponieważ zmieniły się jednocześnie temperatura powietrza oraz temperatura wody.

Model Temperatura zewnętrzna Temperatura wody na wyjściu Moc grzewcza Pobór mocy COP
Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V 7°C 35°C 2,00 kW 0,41 kW 4,92
Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V 7°C 45°C 2,00 kW 0,55 kW 3,66
Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V 7°C 55°C 2,76 kW 0,95 kW 2,92
Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V −7°C 35°C 4,26 kW 1,40 kW 3,04
Vaillant aroTHERM plus VWL 35/8.1 A 230V −7°C 55°C 4,81 kW 2,25 kW 2,14

Oznaczenia A7, A−7 oraz W35, W45 i W55 odpowiadają temperaturom powietrza zewnętrznego i wody na wyjściu; dane producenta podano zgodnie z EN 14511 i nie są one bezpośrednią prognozą zużycia energii w konkretnym budynku.

Norma EN 14511-2:2022 określa warunki badań pomp powietrze–woda w tabelach 12–15, zależnie od zastosowania temperaturowego. Dlatego dane COP i mocy należy porównywać przy identycznych parach, na przykład A7/W35 albo A−7/W55.

Temperatura zasilania pompy ciepła a temperatura zewnętrzna

Temperatura powietrza zewnętrznego również silnie wpływa na wynik. Przy stałym zasilaniu W35 badany Vaillant osiąga COP 4,92 przy 7°C oraz 3,04 przy −7°C. Przy stałym zasilaniu W35 COP spadł z 4,92 do 3,04, czyli o około 38,2%.

Podczas mrozu znaczenie temperatury zasilania staje się jeszcze bardziej widoczne. Przy A−7/W35 urządzenie uzyskuje moc 4,26 kW, pobiera 1,40 kW i osiąga COP 3,04. Przy A−7/W55 moc wynosi 4,81 kW, pobór 2,25 kW, a COP tylko 2,14. Podniesienie temperatury wody o 20°C obniża COP o około 29,6%.

Wyższa moc grzewcza w punkcie A−7 nie oznacza automatycznie korzystniejszej pracy. Trzeba uwzględnić równocześnie pobór mocy i rzeczywiste zapotrzebowanie budynku. Jeżeli pompa pracuje przy wysokiej temperaturze zasilania, w takiej sytuacji należy sprawdzić instalację, przepływy i ustawienia automatyki zgodnie z dokumentacją urządzenia. Weryfikacja urządzenia powinna obejmować także dobór mocy pompy ciepła.

Krzywa grzewcza pompy ciepła w diagnostyce

Krzywa grzewcza pompy ciepła łączy temperaturę zewnętrzną z wymaganą temperaturą zasilania. Gdy na zewnątrz robi się cieplej, krzywa powinna obniżać temperaturę wody, na przykład z 55°C do 35°C. Przy chłodniejszych warunkach zwiększa ją, aby instalacja nadal przekazywała do pomieszczeń odpowiednią ilość ciepła.

Jak rozpoznać nieprawidłowe ustawienie

Jeżeli w całym budynku jest za chłodno podczas chłodniejszych dni, problemem może być zbyt małe nachylenie krzywej. Jeżeli komfort jest niewystarczający przy różnych temperaturach zewnętrznych, należy sprawdzić także przesunięcie krzywej. Zmiany powinny być małe, a ich efekt oceniany na podstawie temperatury pomieszczeń i czasu pracy sprężarki, nie tylko chwilowego wskazania zasilania.

Gdy zbyt chłodne jest tylko jedno pomieszczenie, podnoszenie całej krzywej zwykle nie jest właściwą pierwszą reakcją. Należy sprawdzić przepływ przez konkretny obieg, zawór oraz równoważenie instalacji. Podniesienie temperatury zasilania dla całego budynku może poprawić jeden obieg, ale jednocześnie obniżyć COP wszystkich pozostałych.

Diagnostykę warto prowadzić przy zapisanych wartościach temperatury zewnętrznej, zasilania, powrotu, mocy grzewczej i poboru energii. Bez tych danych odczyt COP z jednego momentu może prowadzić do błędnego wniosku, zwłaszcza gdy urządzenie zmienia moc.

Niskotemperaturowe ogrzewanie — co sprawdzić

Niskotemperaturowe ogrzewanie najlepiej współpracuje z dużą powierzchnią wymiany ciepła. Ogrzewanie podłogowe może pracować przy niższej temperaturze wody niż małe grzejniki, ale ostateczna wartość zależy od izolacji budynku, strat ciepła, rozstawu rur i powierzchni grzejników.

Punktem odniesienia powinno być W35, a nie maksymalna temperatura dopuszczalna przez urządzenie. Dane Daikin Altherma 3 dla klimatu umiarkowanego pokazują sezonowy COP SCOP 4,48–4,56 przy temperaturze wody na wylocie 35°C oraz 3,26–3,32 przy 55°C, zależnie od konfiguracji. To różnica sezonowa, a nie wynik jednego punktu pracy Vaillant, dlatego nie należy łączyć tych wartości w jedną tabelę porównawczą.

Jeżeli instalacja wymaga 55°C, warto sprawdzić, czy przyczyną nie jest zbyt mała powierzchnia grzejników, ograniczony przepływ lub nieprawidłowa regulacja. Sama zmiana nastawy bez pomiaru może pogorszyć komfort albo zwiększyć zużycie energii. Temperatura zasilania pompy ciepła powinna być obniżana tylko do poziomu, przy którym budynek nadal osiąga wymaganą temperaturę.

Dobór i regulacja instalacji grzewczej powinny być wykonane zgodnie z dokumentacją urządzenia i przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje; artykuł nie zastępuje projektu instalacji ani pomiarów serwisowych.

Najczęstsze pytania

Jaka temperatura zasilania jest dobra dla pompy ciepła?

Najniższa, która zapewnia wymaganą temperaturę w pomieszczeniach. W instalacjach niskotemperaturowych często dąży się do warunków zbliżonych do W35, ale właściwa wartość zależy od izolacji budynku, emiterów i temperatury zewnętrznej.

Czy obniżenie temperatury zwiększa COP?

Tak. Dla badanego modelu przy 7°C na zewnątrz COP wynosił 4,92 przy W35 i 2,92 przy W55. Nie należy jednak obniżać zasilania poniżej wartości zapewniającej komfort i prawidłowe dogrzanie budynku.

Jak ustawić krzywą grzewczą pompy ciepła?

Najpierw należy ustawić możliwie niską krzywą, a następnie korygować ją na podstawie temperatury w pomieszczeniach podczas chłodniejszych dni. Jeżeli cały budynek jest za chłodny lub za ciepły, koryguje się nachylenie albo przesunięcie krzywej; pojedyncze pomieszczenie wymaga raczej regulacji przepływu lub zaworu.

Źródła

  • aroTHERM plus — pompa ciepła powietrze-woda — Vaillant Polska, 2026, dane A7/W35, A7/W45, A7/W55, A−7/W35 i A−7/W55 zgodnie z EN 14511
  • Daikin Altherma 3 — Technical specifications — Daikin Europe, 2018, COP i SCOP dla temperatury wody 35°C i 55°C
  • SIST EN 14511-2:2022 — Test conditions for HVAC heat pumps — Slovenian Institute for Standardization / ITeh, 2022, warunki ratingowe i odniesienie do tabel 12–15 dla pomp powietrze–woda

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Redakcja Elektro Hobby
Redakcja Elektro Hobby

Redakcja Elektro Hobby to grupa kolegów z jednej klasy w technikum elektrycznym. Prąd i kabelki zostały z nami do dziś, choć zawodowo każdy poszedł w nieco inny obszar elektryczności. Piszemy o elektronice użytkowej i elektryce dla majsterkowiczów. Naszym powiedzeniem z czasów wspólnych praktyk było: "Wywaliło? To znaczy, że działa."