Porównawczy test opisany przez Prysmian pokazał wyraźną różnicę między bezhalogenowym kablem LS0H a przewodem z powłoką PVC. Pierwszy emitował niewielką ilość jasnego dymu, drugi powodował gęste, ciemne zadymienie. Według Laszlo Kruppai takie zadymienie w rzeczywistym obiekcie w kilkadziesiąt sekund odcięłoby widoczność na drodze ewakuacyjnej.
Test kabla standardowego i bezhalogenowego
Prysmian równolegle spalał kabel bezhalogenowy LS0H oraz kabel z powłoką PVC, porównując ilość i przejrzystość powstającego dymu. W przypadku LS0H dym był niewielki i jasny, natomiast PVC wytwarzał gęste, ciemne zadymienie. „Różnica jest wyraźnie widoczna” — stwierdził Laszlo Kruppai, cytowany w opisie testu.
Znaczenie tego wyniku dotyczy nie tylko samego przewodu. Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli znajdują się między innymi w tunelach, na stacjach metra, w centrach handlowych i szpitalach. W takich miejscach dym może ograniczać orientację oraz widoczność na trasie, którą przebiega ewakuacja. Rodzaj kabla wpływa także na ryzyko wtórnego rozprzestrzeniania pożaru i korozyjność produktów spalania.
Klasy CPR a poziom ryzyka
Wymagania dotyczące klasy reakcji na ogień zależą od rodzaju obiektu, poziomu ryzyka pożarowego oraz liczby przebywających w nim osób. W budynkach mieszkalnych zazwyczaj stosuje się kable klasy Eca lub Dca. W szkołach, szpitalach, biurowcach i hotelach coraz częściej wymagane są klasy Cca lub B2ca.
Na drogach ewakuacyjnych, w tunelach i na stacjach metra wskazano klasy B2ca-s1a, d0, a1 lub B1ca-s1a, d0, a1. Skala CPR obejmuje siedem klas — od Fca, dla której nie deklaruje się właściwości reakcji na ogień, do Aca, oznaczającej kable niepalne. Klasa Aca nie jest komercyjnie używana.
| Rodzaj lub klasa kabla | Charakterystyka albo zastosowanie |
|---|---|
| Kabel bezhalogenowy LS0H | Niewielka ilość jasnego dymu; ograniczona emisja dymu i korozyjnych produktów spalania |
| Cca lub B2ca | Klasy coraz częściej wymagane w szkołach, szpitalach, biurowcach i hotelach |
| B2ca-s1a, d0, a1 lub B1ca-s1a, d0, a1 | Klasy wskazane dla dróg ewakuacyjnych, tuneli, stacji metra i innych obiektów infrastruktury krytycznej |
Klasa CPR i bezhalogenowość LS0H są dwiema niezależnymi cechami kabla.
Oznaczenia s, d i a
Dodatkowe oznaczenia uzupełniają informację o zachowaniu kabla podczas pożaru. Symbol s1 oznacza bardzo niską emisję dymu. Oznaczenie d0 wskazuje brak płonących kropli, a a1 — najniższą kwasowość produktów spalania. Parametr d0 może mieć szczególne znaczenie w zamkniętych przestrzeniach, tunelach i garażach, ponieważ płonące krople mogą powodować wtórne zapłony.
W obiektach użyteczności publicznej, tunelach i innych obiektach infrastruktury krytycznej znaczenie ma więc nie tylko odporność kabla na ogień. Analizowane są również emisja dymu, występowanie płonących kropli oraz kwasowość i korozyjność gazów. To elementy, które wpływają na bezpieczeństwo pożarowe instalacji oraz warunki ewakuacji. W tym kontekście kable ognioodporne nie tworzą jednej, opisanej wyłącznie nazwą kategorii.
LS0H nie zastępuje klasy CPR
Skrót LS0H oznacza niski poziom emisji dymu i brak halogenów, ale sam w sobie nie zastępuje deklarowanej klasy reakcji na ogień CPR. Kabel może mieć właściwości bezhalogenowe, a jednocześnie wymagać osobnej oceny w zakresie klasyfikacji CPR. Dlatego oznaczenie LS0H nie określa pełnych parametrów kabla potrzebnych do oceny jego zastosowania.
Dotyczy to także domowych instalacji. W domach z fotowoltaiką, pompą ciepła lub magazynem energii dobór kabla powinien wynikać z projektu, miejsca prowadzenia instalacji i wymaganego poziomu bezpieczeństwa pożarowego. Sama nazwa LS0H nie wskazuje pełnej klasy reakcji na ogień.
Co to oznacza w praktyce
Po pierwsze: w instalacjach, w których kable mogą wpływać na ewakuację, znaczenie mają nie tylko ich obciążalność i sposób prowadzenia, lecz także klasa CPR oraz parametry dymowe. Test Prysmiana pokazał, że kabel PVC może wytwarzać gęste, ciemne zadymienie.
Po drugie: klasa kabla powinna odpowiadać miejscu zastosowania. Dla szkół, szpitali, biurowców i hoteli wskazywane są klasy Cca lub B2ca, a dla dróg ewakuacyjnych, tuneli i stacji metra — B2ca-s1a, d0, a1 albo B1ca-s1a, d0, a1.
Po trzecie: w zamkniętych przestrzeniach parametr d0 oznacza brak płonących kropli, natomiast s1 — bardzo niską emisję dymu. Te oznaczenia uzupełniają klasę CPR i nie są zastępowane samym określeniem LS0H.
Źródła
- Elektryka Prąd Nie Tyka – instalacje elektryczne w praktyce — Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?, 2026-10-05
